Hereketdäki ýaşlar syýasaty: LLDC3 Ýaşlar forumy tarapyndan geçirilýän çäre Merkezi Aziýanyň ýaşlary bilen gepleşikleri ösdürmäge kömek eder
2025-nji ýylyň 6-njy awgustynda LLDC3 Ýaşlar Forumynyň çäginde “ Hereketdäki ýaşlar syýasaty: Sebitleýin ýolbaşçylygy güýçlendirmek we deňiz kenarynda ýerleşýän ýurtlar üçin strategiki maýa goýumlary” atly paralel çäre döwlet edaralarynyň wekillerini, Birleşen Milletler Guramasynyň ulgamyny, ýaşlar ýolbaşçylaryny we raýat jemgyýetini birleşdirip, ýaşlaryň deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň durmuşyna strategiki geljegini ara alyp maslahatlaşdy.
Bu waka, Arkadagdaky Merkezi Aziýa ýaşlar gepleşiklerinden başlanan, 2025-nji ýylyň aprelinde Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkdaky baş edarasynda geçirilen ikinji duşuşygynda halkara güýjüne eýe bolan we häzirki wagtda LLDC3 Ýaşlar forumynda Awazada täsirini giňeldip, hereketiň ösüşinde ýene bir möhüm sepgit boldy.Bu çäräni aýratyn tapawutlandyran zat, “Euronews” halkara habar kanalynyň žurnalisti Laura Bakwell çykyş etmegi boldy. Ýokary derejeli halkara çärelerinde işlemekde toplan uly tejribesi, tomaşaçylary çekmek ukyby çekişmelere aýratyn dinamik we çuňluk goşdy. Moderasiýasynyň kömegi bilen diskussiýa gyzykly we interaktiw boldy, çykyş edenleriň esasy pikirleri we netijeleri mümkin boldugyça aýdyň görkezildi.
Arkadagdan Nýu-Ýorka, Nýu-Ýorkdan Awaza çenli
Merkezi Aziýanyň ýaşlar gepleşikleri ýaly başlangyçlaryň netijesinde sebit alyş-çalyş, hyzmatdaşlyk we bilelikdäki hereket üçin dinamiki platforma gurdy.
Arkadagda başlanan we Nýu-Ýorkda güýçlendirilen gepleşik Merkezi Aziýa ýaşlarynyň seslerini birleşdirmek üçin güýçli gural boldy. Bu, gatnaşyjylaryň beýannamasynda öz beýanyny tapdy, demografiki diwidendiň durnukly ösüşiň esasyny düzýändigini nygtady.
Awazada, Arkadagda başlanan we Nýu-Ýorkda işlenip düzülen başlangyçlar, dünýäniň dürli künjeginden LLDC ýaşlary bilen rezonans döredip, sebitiň çäklerinden has giňeldi. Arkadagdan Nýu-Ýorka we Nýu-Ýorkdan Awaza syýahat diňe bir geografiki ösüşi däl, eýsem LLDC ýaşlary üçin esasy global platforma öwrülen ýaşlar gepleşikleriniň institusional güýçlenmegini hem alamatlandyrýar.
Gepleýjileriň esasy düşünjeleri we pozisiýalary
Türkmenistanyň Bilim ministriniň orunbasary Azat Ataýew demografiki derňewiň esasynda ykdysady syýasaty emele getirmegiň mehanizmlerini institusionallaşdyrmagyň zerurdygyny aýtdy. Ýaşlaryň potensialynyň, demografiki girdejini durnukly ykdysady ösüşe öwrüp, goşmaça gymmaty bolan döredijilik pudaklaryna gönükdirilmelidigini aýtdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa boýunça Baş sekretarynyň ýörite wekili we Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýa merkeziniň (UNRCCA) başlygy Kaha Imnadze, ýaşlara parahatçylyk we ynam gymmatlyklaryny ornaşdyrmagyň möhümdigini aýtdy. Ýaşlaryň jebisleşmegini we özara düşünişmegini ösdürmek üçin institusional platforma hökmünde Öňüni alyş diplomatiýasy akademiýasyny döretmegi teklip etdi.
UNFPA-nyň Türkmenistandaky edarasynyň başlygy Kemal Goşlyýew täsirli demografiki syýasatyň we ýaşlaryň potensialyndan peýdalanmagyň LLDC-leri ösdürmek üçin strategiki çeşmelerdigini aýtdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretaryň Ýaşlar meseleleri boýunça kömekçisi (wideo habary) Felipe Paullier we Birleşen Milletler Guramasynyň Çadda ýaşaýan utgaşdyryjysy Fransua Kawier Batalingaýa bilime we hemişe okamaga, şeýle hem başlangyç üçin maliýe çeşmelerine elýeterliligiň zerurdygyny aýtdylar. Ýaşlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakda tehniki we hünär biliminiň ähmiýetini bellediler.
“Özbegistanyň ýaşlary” Bütindünýä birleşiginiň başlygy Otabek Şawkatow we Birleşen Milletler Guramasynyň Özbegistanda ýaşaýan utgaşdyryjysy Sabina Mahl ýaşlar syýasatyny dolandyryş mehanizmlerini sebit we ýerli gurluşlara goşmagyň, şeýle hem ýaşlaryň Durnukly ösüş maksatlaryny (SDGs) durmuşa geçirmegine işjeň gatnaşmagynyň möhümdigini bellediler.
Birleşen Milletler Guramasynyň Demirgazyk Makedoniýada ýaşaýan utgaşdyryjysy Rita Kolumbiýa, ýaşlaryň karar kabul etmek işlerine gatnaşmagyny institusionallaşdyrmagyň zerurdygyny belläp geçdi.
Herekete çagyryň
Durnukly ösüş üçin demografiki peýdasynyň potensialyna düşünmek üçin sessiýa gatnaşyjylar ähli LLDC ýurtlaryny aşakdakylara çagyrdylar:
1.Ýaşlaryň milli ösüşde strategiki hyzmatdaş hökmünde ygtyýarlyklaryny giňeltmek;
2.Okuw meýilnamalaryny täzelemek we amaly endikleri ösdürmek arkaly zähmet bazaryndaky zerurlyklara laýyk getirmek;
3.Ýaşlary innowasiýa, telekeçilik we ýokary tehnologiýaly pudaklara goşmak arkaly ykdysady ösüşi çaltlaşdyrmak.
Gatnaşanlar geljekki halkara platformalarynda we global syýasat merkezlerinde bu gepleşigi we hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge taýýardyklaryny mälim etdiler - LLDC ýaşlarynyň diňe bir sesiniň bolman, eýsem geljegini kesgitleýän kararlaryň emele gelmeginde aýgytly rol oýnamagyny üpjün edýär.